از باروک تا پارناس يادداشت نويسنده بر چاپ نهم : من اين كتاب را در آغاز به عنوان راهنماي ساده و فهرست وار براي آشنائي با «ايسم» هاي گوناگون ادبي نوشته بودم به اميد اينكه در آينده، اساتيد متخصص و نويسندگان و محققان آثار كاملتري در اين مورد ارائه كنند، اما چنين نشد و كتاب به عنوان يگانه منبع و حتي كتاب درسي درباره مكتب ها باقي ماند. هر چند كه اكنون دست اندر كار نوشتن كتاب ديگري با عنوان، فلسفه هنر و ادبيات هستم كه بيشتر وقت آزاد مرا مي گيرد، ولي در مورد اين كتاب نيز احساس مسئوليت مي كنم و وظيفه خود مي دانم سهمي از آنچه را كه در طول اين ساليان دراز خوانده و ديده ام به اين اثر اضافه كنم. اينك آن متن نهايي كه در چاپ پيش وعده اش را داده بودم كه گفتن آنها ضروري به نظر مي رسيد به مقاله هاي اصلي افزوده شده و در بخش نمونه هاي هر مقاله،گذشته از آنكه نمونه هاي اساسي تري آورده شده است ،اصرار داشته ام كه در مورد هر مكتب قسمت هايي از آثار نظريه پردازان آن مكتب را هم ترجمه و نقل كنم تا فهم آن جريان فكري را كه به ظهور مكتب انجاميده است تسهيل كند. به عنوان نمونه مي توان به صفحاتي از مقدمه كرامول اثر ويكتور هوگو و مقاله هاي تئوريك از پيشوايان رومانتيسم آلمان و نيز مانيفست هاي سوررئاليسم اشاره كرد. و ديگر اضافات...ـ

به طور کلی مکاتب ادبی به جمع ویژگی ها و نظریاتی که در نتیجه ی فرهنگ، اجتماع و سیاست یک بازه ی تاریخی در ادبیات کشور یا منطقه ای ایجاد شده، اطلاق می شود. این ویژگی های مشترک در آثار اهل قلم نمود یافته و سپس به طور جداگانه با ضوابط و آیین های تعریف می شود و پیروان خاص خودش را پیدا می کند و آثاری که مربوط به یک سبک یا مکتب اند از آثار دیگر نویسندگان مجزا می شوند. این ویژگی ها یا به اصطلاح معروف ایسم ها از جمله موارد مهمی است که در زمینه ی نقد و بررسی آثار ادبی مورد توجه قرار می گیرد و جز استانداردهای ارزیابی و نقد مجسوب می شود. در کتاب مکتب های ادبی شامل بررسی تعدادی از مهم ترین این مکاتب هستیم که در جلد نخست آن باروک، کلاسیسم (اصول ادب و هنر و فلسفه ی روم و یونان)، رمانتیسم که اساس آن تخیل و احساس با تاکید بر فردگراییست، رئالیسم یا واقع گرایی، ناتورالیسم یا طبیعیت گرایی و هنر برای هنر و مکتب پارناس به چشم می خورد. تولد ادبیات جدید، سمبولیسم یا نماد گرایی، مکتب هایی از سمبلیسم، تحول مکاتب در روسیه، اکسپرسیونیسم یا تعبیرگرایی که ابتدا در نقاشی ایجاد شد و سپس به ادبیات ورود کرد، کوبیسم، دادائیسم که هرگونه اصول و قاعده را مضحک می دانستند، سورئالیسم که آنچه ماورای واقعیت است را بر مبنای خیال و سر ضمیر ارائه می کند، اگزیستانسیالیسم ، تئاتر نو و در نهایت دگردیسی رمان در جلد دوم این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است