عنوان: شعر زمان ما - احمد شاملو؛ محمد حقوقی؛ تهران، کتاب زمان، 1361؛ در 330 ص؛ موضوع: شعر شاملو از آغاز تا امروز؛ شعرهای برگزیده؛ تفسیر و تحلیل موفقترین شعرها - قرن 20 م

انتخاب اشعار از محمد حقوقی

اگر به خانه من آمدی برای من ای مهربان چراغ بیاور و یک دریچه که از آن به ازدحام کوچه ی خوشبخت بنگرم

مجموعه‌ای از بهترین و شناخته‌شده ترین شعرهای نیما یئشیج همراه با نقد و بررسی ۀثار وی.

سیمین خلیلی معروف به سیمین بِهْبَهانی (زادهٔ ۲۸ تیر ۱۳۰۶ تهران – درگذشتهٔ ۲۸ مرداد ۱۳۹۳ تهران)، نویسنده و غزل‌سرای معاصر ایرانی و از بنیان‌گذاران کانون نویسندگان ایران بود. سیمین بهبهانی در طول زندگی‌اش بیش از ۶۰۰ غزل سرود که در ۲۰ کتاب منتشر شده‌اند. شعرهای سیمین بهبهانی موضوعاتی هم‌چون عشق به وطن، زلزله، انقلاب، جنگ، فقر، تن‌فروشی، آزادی بیان و حقوق برابر برای زنان را در بر می‌گیرند. او به خاطر سرودن غزل فارسی در وزن‌های بی‌سابقه به «نیمای غزل» معروف است.

قلب من زندانی است نقب در نقب، فرو بسته به هم غنچه‌ای ساخته از آهن سرخ قلب من قفل بزرگی است ز خون

تو مثل لالهٔ پیش از طلوع دامنه‌ها – که سر به صخره گذارد، غریبی و پاکی ترا، ز وحشت توفان، به سینه می‌فشرم عجب سعادت غمناکی

تمام ترسم از این است که یک شب بخواهی که به خوابم بیایی و من همچنان به یادت بیدار نشسته باشم

نادرنادرپور (روز شانزدهم خردادماه ۱۳۰۸ ه. ش) در تهران به‌دنیا آمد. دورانِ دبستان و دبیرستان را در شهر زادگاهش سپرى کرد. او به سال ۱۳۲۸ براى تکمیل معلومات خود، در زبان و ادبیات فرانسه به این کشور رفت و سه سال بعد به تهران برگشت. در همین دوران علاقه‌ى خود را از دوران نوجوانى و جوانى به شعر و سیاست پنهان نمى‌کرد. مثل بسیارى از شاعران و نویسندگانِ آن ایّام به عضویّت سازمان جوانان حزب توده درآمد. اما او هم مثل فریدون توللى و نصرت رحمانى و اخوان ثالث و احمد شاملو و آل احمد از سیاستِ حزبى روى برگرداند و به شعر و شاعرى پرداخت. شعر زمان ما نام عام کتاب‌هایى بود که آقاى محمد حقوقى، به همّت انتشارات نگاه، هر فصل یکى از مجلداتِ آن را منتشر مى‌کرد. شاعران بزرگ معاصر ایران که در این کتاب‌ها، شاخصه‌ها و چگونگى شعرِ آنان و به تقریب همه‌ى جوانب کار آنان را دربرگرفته بود، نیما، اخوان، شاملو، سپهرى و فروغ فرخ‌زاد، بودند. مرگ تأثّرآور و نابهنگام آقاى حقوقى، باعث توقفِ این مجموعه‌ها شد. شاید شش ماه پیش از این اتفاق غم‌انگیز بود که ایشان تلفنى از من خواست تا این کار را پى بگیرم. از آن‌جا که دکتر ایرج صف‌شکن از گفت‌وگوى نگارنده‌ى این واژگان با جناب حقوقى آگاهى داشت، این مطلب را با مدیریت انتشارات نگاه در میان نهادم و ایشان با توافقات و تفاهمات و تعهداتى که در قبالِ مجموعه‌هاى یاد شده دارند، پذیرفتند تا براى آشنایى بیشتر شاعران جوان و دانشجویان، شاعران دیگرى که در ادبیات معاصر ایران تأثیر بلامنازعى داشته‌اند، مورد نقد و تحلیل و بررسى قرار گیرند. بر همین مبنا شاعرانی چون سیمین بهبهانی، نصرت رحمانى، نادرنادرپور، منوچهر آتشى، سیاوش کسرایى، سیدعلى صالحى و… که در پیوند با شاعران گروه اول بوده‌اند، در وهله‌ى اول در نقد و تحلیلى خطى و زمانى مورد بررسى قرار مى‌گیرند. به معنى دیگر به‌جز چگونگى سرایش شعرها و زبان شعرى، درون‌مایه، جهان‌بینى و تأثیرپذیرى و تأثیرگذارى آنان، ساختار شعرى و فضاهاى ویژه و توانمندى‌هاى شاعرانه و ضعف‌هاى آنان، زمینه‌هاى سیاسى اجتماعى و تبیین و تشریح اشعار و دیدگاه شاعران و منتقدان و محققان در پایان کتاب مورد توجه قرار مى‌گیرد. طبعاً در نقد و بررسى آثار شاعران فوق‌الذکر، انتظار خواننده‌ى بیشینه خواه خلّاق آن است که نگارنده این سطور از نگره و نُرم خود و نه کپى‌بردارى از محقق قبلى، شاعر را در برابرِ دیدگان مخاطبان قرار دهد. بر همین مبنا، در این نوشتار، بازنمون‌هاى تصویرى و بوطیقاى هنجارین و وزن عروضى و موسیقى درونى شعر و سبک فرودین و میانه و فخیم و سنجه‌ها و سمفونى‌هاى رنگین‌کمانى و عقلانیت درونى و بیرونى و کرشمه‌سازى‌هاى هنرمندانه شاعر و همچنین کهن‌شیوگى، میانه میانى و مدرن گونگى شاعر هم در کانون نگاهِ نگارنده قرار گرفته است: بنابر همین مقدمات است که این کتاب‌ها به دو بخش تقسیم شده‌اند. ۱) مقدمه (همه شاخصه‌هاى سبکى شاعر) ۲) بدنه (به‌گزین شعرهاى شاخصِ شاعر)

…لیلی چشمت خراج سلطنت شب را از شاعران شرق، طلب می‌کند من آبروی عشقم هشدار … تا به خاک نریزی! پر کن پیاله را آرامتر بخوان آواز فاصله‌های نگاه را در باغ کوچه‌های فرصت و میعاد بگشای بند موی و بیفشان شب را میان شب با من بدار حوصله اما نه با عتاب