
"เบื้องหลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕" หนังสือเล่มนี้แต่เดิมไม่มีคำว่า ๒๔๗๕ เพราะในปี พ.ศ. ๒๔๘๔ เมื่อกล่าวถึงคำว่า ปฏิวัติ ก็เป็นที่เข้าใจกันว่าหมายถึงการปฏิวัติ ๒๔๗๕ แต่ภายหลังได้มีการใช้คำว่าปฏิวัติสำหรับการทำรัฐประหารหลายครั้ง ดังนั้น เมื่อมีการนำหนังสือเล่มนี้มาตีพิมพ์ใหม่จึงได้เติมคำว่า ๒๔๗๕ เข้าไปด้วย เพื่อให้คนรุ่นหลังเข้าใจชัดเจนว่าเป็นหนังสือการปฏิวัติ ๒๔๗๕ ที่มีความเป็นมาเเตกต่างไปจากหนังสือประเภทเดียวกันนี้ และท่านผู้เขียนเอง ในฐานะนักหนังสือพิมพ์ที่สนับสนุนระบอบประชาธิปไตย คัดค้านเผด็จการ ได้ประสบชะตากรรมนานาประการ นับตั้งแต่ถูกโจมตีใส่ร้ายป้ายสีทางสถานีวิทยุกระจายเสียงของกรมโฆษณาการสมัยนั้น ซึ่งมีเพียงสถานีเดียวทั้งประเทศ จนกระทั่งถึงถูกจับกุมคุมขังในข้อหากบฏภายในราชอาณาจักร อันเป็นข้อหากระทำความผิดที่ร้ายแรงใหญ่หลวงเป็นอุกฉกรรจ์มหันตโทษ ในฐานะที่เป็นเอกสารหลักฐานทางประวัติศาสตร์ "เบื้องหลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕" มีคุณค่าน่าเชื่อถือยิ่งกว่าหนังสือประเภทนี้หลายเล่ม เพราะประการแรก ผู้เขียนในฐานะนักหนังสือพิมพ์ ได้มีประสบการณ์กับเหตุการณ์ทางการเมืองในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของไทยมาอย่างโชกโชน ในประการที่สองผู้เขียนพยายามให้ความเป็นธรรมแก่คณะก่อการ โดยเรียบเรียงอย่างถูกต้องเที่ยงตรงต่อความเป็นจริง โดยเฉพาะคำให้สัมภาษณ์ของพระยาพหลพลพยุหเสนา หัวหน้าคณะก่อการ ที่ได้เปิดเผยถึงมูลเหตุจูงใจในการคิดเปลี่ยนแปลงการปกครอง แผนการยึดอำนาจ ฯลฯ โดยการแสดงให้เห็นถึงบทบาทของผู้นำคนสำคัญ ๆ ที่สามารถกระทำการยึดอำนาจรัฐจนสำเร็จ อย่างไรก็ดี ปีที่ท่านผู้เขียนได้เขียน "เบื้องหลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕" นี้ เป็นปี พ.ศ. ๒๔๘๔ อันเป็นปีที่พลตรีหลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ) ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๘๑ ตระเตรียมการต่าง ๆ ที่จะตั้งตนเป็นผู้เผด็จการอย่างฮิตเลอร์ และมุสโสลินี ที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ทางยุโรป หลวงพิบูลสงครามตั้งตนเองเป็นจอมพล แล้วดำริจะรื้อฟื้นบรรดาศักดิ์ โดยจะตั้งตนเองเป็นสมเด็จเจ้าพระยา มีการยืดบทเฉพาะกาลในรัฐธรรมนูญที่เป็นสัญญาประชาคมของคณะผู้ก่อการออกไปอีก ความจริงก็เพื่อยืดเวลาของการเผด็จการอำนาจของตนนั่นเอง [...] กุหลาบเขียน "เบื้องหลังการปฏิวัติ" ลงพิมพ์ในหนังสือพิมพ์สุภาพบุรุษ ใน พ.ศ. ๒๔๘๔ เป็นการต่อต้านความคิดที่จะตั้งตนเป็นผู้เผด็จการของจอมพล ป. พิบูลสงคราม โดยตรง... (บางส่วนจาก บทแนะนำเชิงวิจารณ์ โดย ทวีป วรดิลก)