“สาวเครือฟ้าศตวรรษที่ 21” เป็นหนังสือความเรียงเชิงสารคดี เล่าเรื่องจากมุมมองของผู้เขียน ซึ่งเป็นผู้หญิงที่เกิด เติบโต ทำงาน และใช้ชีวิตอยู่ในเชียงใหม่ ถ่ายทอดเรื่องราว ความคิด วิถีชีวิตของผู้หญิงเหนือ โดยเฉพาะจากสังคมชนบท ทั้งชีวิตตนเอง เพื่อน และผู้หญิงคนอื่น ๆ ว่าแท้จริงแล้วมีวัตรปฎิบัติที่แตกต่างจากภาพแต่งสร้างของ “สาวเครือฟ้า” ผู้สวย หวาน อ่อนแอ แต่โง่เง่า ละครร้องเรื่อง “สาวเครือฟ้า” ที่จัดแสดงในสมัยรัชกาลที่ 5 เรื่องนี้ได้รับความนิยมมาก หลังจากนั้น แนวคิดสาวเหนือผู้สวย หวาน อ่อนแอ เมื่อผิดหวังในความรัก ก็ฆ่าตัวตาย ถูกผลิตซ้ำเป็นภาพยนต์ เพลง และสื่อบันเทิงต่าง ๆ อีกจำนวนมาก มายาคติจากเรื่องสาวเครือฟ้า ละครร้องที่คนบางกอกแต่งสร้าง โดยใช้เค้าโครงเรื่องจากโอเปร่า “มาดามบัตเตอร์ฟลาย” ของชาวตะวันตก เสมือนตอกติดหน้าผากของผู้หญิงเหนือว่าเธอต้องสวย หวาน และอ่อนแอ หากมีชายใดมาทำให้ผิดหวังในรัก เธอจะไม่มีทางทำสิ่งอื่นใดได้ นอกจากตีอก ชกหัว และฆ่าตัวตายเหมือนสาวเครือฟ้าเท่านั้น อีกทางหนึ่ง หญิงสาวผู้โง่ง่าว ผู้ใส่ใจแต่แต่งหย้องกายให้ดูดีงาม จะมีปัญญาทำมาหากินอย่างอื่นใดได้ นอกจากประกอบอาชีพพิเศษ ขายบริการทางเพศ ทั้งที่ผู้หญิงเหนือส่วนใหญ่เป็นคนขยันขันแข็ง พึ่งพาตัวเองได้เป็นอย่างดี และในยามที่เกิดวิกฤตใดขึ้นในชีวิตก็สามารถจัดการได้ไม่ยากเย็น ภาพที่คนบางกอกแต่งร่างให้ผู้หญิงเหนือผิดแผกจากความจริง กลายเป็นพิษร้ายที่ย้อนกลับสู่ผู้คนแห่งดินแดนที่สรรค์สร้างภาพปลอมนั้นหรือไม่ ความปรามาสหยาบหยามอาจค่อย ๆ ก่อเกิด เลยเถิดเป็นความเข้าใจผิด จนตัดสินว่า แม่ญิงเหนือและผู้คนรายรอบมิเหมาะควรกับการประกอบอาชีพการงานใด จากสิ่งเล็กจ้อย สู่การงานใหญ่ ที่เสกปั้นให้เมืองหนึ่งอย่างเชียงใหม่กลายเป็น “เมืองปราบเซียน” หรืออย่างไร ภาพที่สร้าง ร่างที่เป็น สิ่งที่เห็น และดำรงอยู่ จะนำไปสู่สิ่งใดต่อไป คนต่างถิ่นจะพยายามเข้าใจ ค้นหาความจริงจากความเปลี่ยนแปลงที่เคลื่อนไหลหรือไม่ หรือมิอาจสกัดภาพเก่าเรื่องเล่าเดิมเหล่านั้นลงได้เลย ทีมงาน: - ชาคริต แก้วทันคำ, บรรณาธิการต้นฉบับภาษาไทยและพิสูจน์อักษร - Frank Duoglas, บรรณาธิการต้นฉบับภาษาอังกฤษ - ศักดิ์ระพี รินสาร, จัดรูปเล่ม - นันท์ณิชา ศรีวุฒิ, ออกแบบปก สาวเครือฟ้าศตวรรษที่ 21 (Northern Thai Madame Butterfly) เขียนโดย เปีย วรรณา, Pia Wunna แปลโดย แสงหล้า ฮากรีฟ, Saenglah Hargreave