'Willem Frederik Hermans' eerste novellenbundel Moedwil en misverstand (1948) bevat verhalen die thematisch erg veel verwantschap hebben, maar die wat betreft hun uiterlijke vorm sterk uiteenlopen. Naast realistische verhalen, zoals Elektrotherapie, staan 'droomverhalen' zoals Atonale . Droom en werkelijkheid wisselen elkaar in deze bundel af en dat in meer dan één opzicht. Niet alleen staan realistische verhalen naast droomverhalen, ze zijn bovendien elkaars complement. In zekere zin zijn ze zelfs onderling zoals het in de droomverhalen in laatste instantie om de werkelijkheid gaat, zo komt in de realistische verhalen het woeden van duistere driften aan de oppervlakte. Het motto dat Hermans aan de eerste druk van de bundel meegaf, biedt een vingerwijzing voor het verband tussen de twee soorten verhalen. Het motto 'Das leben und die Träume sind Blätter eines und des nämlichen Buches' en is ontleend aan het werk van Arthur Schopenhauer. De filosoof varieert in dit citaat op de oeroude metafoor van 'de wereld als boek'. Zijn wereld is kennelijk als een 'boek' waarin zulke ogenschijnlijk diverse 'bladen' als 'Leben' en 'Träume' dezelfde tekst bevatten. Op analoge wijze, zo suggereert het motto, verhouden de droomverhalen uit de bundel zich tot de realistische verhalen uit de bundel. (...) Moedwil en misverstand bevat al zeer veel van wat op grond van later werk als de thematiek van deze auteur zou worden aangemerkt. De verschillende verhalen uit de bundel zijn dan ook te beschouwen als segmenten van het grondverhaal - de 'persoonlijke mythologie'- dat Hermans met het publiceren van deze bundel heeft aangesneden en waaraan hij een oeuvre lang zal blijven schrijven.' Wilbert Smulders in Verboden toegang