
آنتونیو گرامشی سالهای آخر عمر خود را در زندان سیاسی موسولینی به سر برد و در این دوران حاصل اندیشههای خود را در ۳۳ دفترچه به رشته تحریر درآورد که شامل مباحثی در تحلیل و تعلیل تاریخ ایتالیا، جزماندیشی در مارکسیسم، نقش جامعهی مدنی و ماهیت ایدئولوژی بورژوایی، ظهور فاشیسم در ایتالیا و استراتژی و تاکتیک مبارزاتی است. سرانجام در سال ۱۹۳۷ شرایط سخت زندان و ضعف جسمانی او را در بیمارستان زندان از پا در آورد. یادداشتهای او به تمهید خواهر زنش از زندان خارج شد و بیشتر آن در سالهای پس از جنگ جهانی دوم به چاپ رسید. این کتاب ترجمه بخشی از یادداشتهای گرامشی است که حول مسئلهی شرایط تاریخی، سرشت و پایگاه اجتماعی و بنیادهای فکری و فلسفی پدیدهی فاشیسم متمرکز شده است. مفهوم جامعه مدنی به عنوان کلیت پیچیده و پویندهای از نهادها و روابط و تشکیلات و سنن خصوصی و عمومی که بین دولت و ابزار قهریه و فانونی آن از یک سو، و زیربنای اقتصادی از سوی دیگر، قرار دارد، مورد توجه خاص گرامشی بوده است. [از مقدمه مترجم] این کتاب ترجمه گزیدهای است از: Selections from the Prison Notebooks