ประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยที่ศึกษาการเปลี่ยนแปลงการปกครองในวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ซึ่งเริ่มผลิตขึ้นในทศวรรษ 2510 นั้น ถูกครอบงำด้วยแนวคิด “ชิงสุกก่อนห่าม” แนวคิด “ปฏิปักษ์ปฏิวัติ” ดังกล่าวยังคงดำรงฐานะครอบงำความรู้สึกนึกคิดทางการเมืองกระแสหลักของสังคมมาจนปัจจุบัน การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ปรากฏสู่บรรณพิภพครั้งแรกในปี 2535 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 60 ปีของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง งานชิ้นนี้ถือเป็นการสรุปรวบยอดทางความคิดเกี่ยวกับ “การปฏิวัติสยาม” ของนครินทร์ก็ว่าได้ ไม่เพียงแต่ก้าวข้ามความคิด “ชิงสุกก่อนห่าม” เท่านั้น ยังอธิบายให้เห็นถึง “ความจำเป็นทางประวัติศาสตร์” ที่จะต้องเกิดการเปลี่ยนแปลงด้วยเหตุปัจจัยแวดล้อมในมิติต่าง ๆ มาถึง ณ วันนี้ งานของนครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ยังคงถือเป็นงานวิชาการมาตรฐานที่โดดเด่นสำหรับกรศึกษาการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 24 มิถุนายน 2475

หนังสือ ปากไก่และใบเรือ รวมความเรียงว่าด้วยวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ต้นรัตนโกสินทร์ ของศาสตราจารย์ ดร. นิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้รับการตีพิมพ์เป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2527 ประกอบด้วยบทความ 5 บทความ และพิมพ์ซ้ำอีกหลายครั้ง ทั้งยังได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษอีกในเวลาต่อมา นับได้ว่าเป็นงานศึกษาประวัติศาสตร์ไทยที่สำคัญยิ่ง โดยเฉพาะในแง่ของการนำวรรณกรรมเข้ามาใช้ศึกษาประวัติศาสตร์ ทำให้สามารถอธิบายประวัติศาสตร์ไทยสมัยต้นรัตนโกสินทร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และภูมิปัญญาได้อย่างกว้างขวางรอบด้านและลึกซึ้งขึ้น เป็นแบบอย่างและแนวทางให้การศึกษาประวัติศาสตร์ไทยและวงวิชาการไทยศึกษา คริส เบเคอร์ นักวิชาการด้านไทยศึกษา ได้กล่าวใน “คำตาม” หนังสือ ปากไก่และใบเรือ ฉบับพิมพ์ภาษาอังกฤษ Pen and Sail: Literature and History in Early Bangkok ว่า หนังสือเล่มนี้ “ได้สถาปนาให้นิธิ เอียวศรีวงศ์ เป็นนักประวัติศาสตร์ที่มีงานสร้างสรรค์ และได้รับการยอมรับมากที่สุดในนักประวัติศาสตร์รุ่นเดียวกัน” ด้วยเหตุที่หนังสือเล่มนี้ได้พลิกมุมมองเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทยที่ไม่เพียงแต่ช่วงเวลาในการศึกษาของหนังสือเล่มนี้เท่านั้น แต่วิธีวิทยาที่ปรากฏในหนังสือเล่มนี้ได้เป็นการเปิดมุมองในการศึกษาสังคมไทยในมิติต่าง ๆ ที่มากกว่าประวัติศาสตร์

การเมืองวัฒนธรรมของนักศึกษาและปัญญาชนก่อน 14 ตุลาฯ หนังสือเล่มนี้เกิดขึ้นภายใต้สภาวะทางการเมืองเริ่มคุกรุ่นด้วยวาทกรรมพระราชอำนาจซึ่งก่อตัวมาตั้งแต่ 14 ตุลาฯ เริ่มกลับมาทำงานอีกครั้ง จนนำไปสู่รัฐประหาร 19 กันยายน 2549 แล้วเราก็ได้เห็นปรากฎการณ์ที่ปัญญาชน 14 ตุลาฯ จำนวนมากซึ่งครั้งหนึ่งเคยต่อสู้เรียกร้องรัฐธรรมนูญต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของประชาชน กลับขานรับรัฐประหารในครั้งนี้ หนังสือเล่มนี้ช่วยทำความเข้าใจว่า ปรากฎการณ์ดังกล่าวมิได้เป็นเหตุบังเิอิญทางประวัติศาสตร์ หากแต่มีเชื้อมูลมาตั้งแต่ก่อน 14 ตุลาฯ ที่วาทกรรมพระราชอำนาจ หรือ "ราชาชาตินิยมประชาธิปไตย" ยังคงทำงานอย่างทรงพลังในทางการเมือง และยิ่งทำให้ตระหนักว่าประชาธิปไตยแบบหลัง 14 ตุลาฯ นั้นมีข้อจำกัดอย่างไร ข้อเด่นของผลงานของอาจารย์ประจักษ์ในบรรดางานวิชาการเกี่ยวกับการเมืองวัฒนธรรมไทยที่ผ่านมาอยู่ตรงมันเป็นความพยายามศึกษาวิจัยประวัติการเมืองวัฒนธรรมไทยที่นำไปสู่เหตุการณ์ลุกขึ้นสู้ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 อย่างกว้างขวางครอบคลุม เป็นระบบหลากหลายด้านและเจาะลึกที่สุด ในกระบวนการนั้น เขาได้เสนอ ชุดคำอธิบายที่มีหลักฐานเหตุผลรองรับหนักแน่นน่ารับฟังต่อปริศนาชวนฉงนสำคัญบางประการที่เคยมีผู้ตั้งข้อสังเกตุไว้เกี่ยวกับประวัติการเมืองไทยสมัยใหม่

This book examines the development of Thailand from the integration of Siam into the European world economy at the beginning of the nineteenth century, up to the emergence of Thailand as a modern nation state in the twentieth century. It concentrates in particular on the reign of King Chulalongkorn (1868-1910), during which period the state was modernized, the power of the great nobles was subordinated to the state, and a modern bureaucracy and education system were created.

ขุนศึก ศักดินา และพญาอินทรี การเมืองไทยภายใต้ระเบียบโลกของสหรัฐอเมริกา 2491-2500 หนังสือเล่มนี้เกิดขึ้นจากความสนใจประวัติศาสตร์การปฏิวัติ 2475 และขบวนการปฏิปักษ์ปฏิวัติของผู้เขียนรวมถึงการที่ผู้เขียนมีโอกาสฝึกฝนและศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมภายใต้บรรยากาศการ "เกิดใหม่" ของคณะราษฎรภายหลังการรัฐประการ 19 กันยายน 2549 โดยเฉพาะบทบาททางการเมืองของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ท่ามกลางข้อมูลอันมหาศาล หนังสือเล่มนี้ได้ประมวลข้อมูลออกมาอย่างเป็นระบบและนำเสนอการวิเคราะห์ที่ซับซ้อนหลากหลายมิติ ซึ่งช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจผู้เล่นกลุ่มต่างๆ ในการเมืองไทยยุคทศวรรษ 2490 อย่างทะลุปรุโปร่ง

การคลี่คลายขยายตัวของเครือข่ายในหลวง ภายใต้ปฏิสัมพันธ์ชนชั้นนำไทย ทศวรรษ 2490-2530 ไม่ว่าเราจะมีจุดยืนทางการเมืองเช่นไร ความสำเร็จของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่สามารถสร้างพระราชอำนาจนำจากซากปรักหักพังของสถาบันกษัตริย์ขึ้นมาได้ย่อมเป็นเรื่องที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาว่าที่ผ่านมาการศึกษาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ดำเนินไปในแนวทางอาเศียรวาทสดุดีแทบทั้งสิ้น จนยากที่จะเห็นพลวัตความเปลี่ยนแปลงของการเมืองไทยที่มีพระองค์และเครือข่ายเป็นตัวแสดงสำคัญ ในเล่มนี้เราจะได้เห็นว่าในห้วงเวลา 4 ทศวรรษนั้น การที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 สามารถพัฒนา “จากประมุขของกลุ่มปกครอง กลายเป็นประมุขของชนชั้นปกครอง” (From Head of a Ruling Clique to Head of Ruling Class)นั้น ต้องใช้ทั้งความพยายามส่วนพระองค์และแรงหนุนส่งจากตัวแสดงหลายกลุ่มที่เข้ามาสู่ “เครือข่ายในหลวง” ไม่ว่าผู้นำทหาร ข้าราชการพลเรือน บรรดาเจ้าสัว และชนชั้นนำกลุ่มต่างๆ ที่ร้อยรัดกันไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง

Thanks to its active role in national politics, the market economy, and popular culture, the Thai crown remains both the country's dominant institution and one of the world's wealthiest monarchies. Puangchon Unchanam examines the reign of Thailand's King Bhumibol Adulyadej or Rama IX (1946–2016) and how the crown thrived by transforming itself into a distinctly "bourgeois" monarchy that co-opted middle-class values of hard work, frugality, and self-sufficiency. The kingdom positioned itself to connect business elites, patronize local industries, and form strategic partnerships with global corporations. Instead of restraining or regulating royal power, white-collar workers joined with the crown to form a dynamic, symbiotic force that has left the lower classes to struggle in their wake. Unchanam presents a surprising case study that kings and queens live long and large in cooperation with the bourgeoisie's interests and ideology.

ภาพจำของจอมพลถนอม กิตติขจร สำหรับคนไทยทั่วไป คือผู้สืบทอดอำนาจจากจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ และถูกโค่นล้มด้วยขบวนการนิสิตนักศึกษาในเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 จากนั้นจึงเดินทางออกนอกประเทศ แล้วเมื่อกลับมาในฐานะสามเณรถนอม ก็เป็นชนวนให้เกิดเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519 และรัฐประหารที่ตามมาหลังจากนั้น แต่ “เนื้อในระบอบถนอม” เป็นอย่างไร เหมือนหรือแตกต่างจาก “ระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ” ของสฤษดิ์หรือไม่ ถนอมคงไม่ใช่แค่เงาของสฤษดิ์ ตัวตนของถนอมเป็นเช่นไรกันแน่ ถนอมน่าจะฉลาดและเล่นการเมืองเก่งพอตัว ไม่เช่นนั้นคงไม่สามารถอยู่ในอำนาจยาวนานถึงหนึ่งทศวรรษได้ แต่เงื่อนไขปัจจัยอะไรที่ส่งผลให้ระบอบเผด็จการทหารซึ่งดูแข็งแกร่งพังทลายลงได้ในที่สุด ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ ได้ทำการศึกษาวิจัย รวบรวมข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์จำนวนมหาศาล เพื่อชำแหละตรวจสอบ วิเคราะห์วิพากษ์ระบอบถนอมลงลึกในรายละเอียดอย่างยิ่ง จนสำเร็จเป็นวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกในชื่อ “บทบาททางการเมืองของจอมพลถนอม กิตติขจร พ.ศ. 2506–2516” ทั้งยังปรับแก้อย่างอุตสาหะจนกลายเป็นหนังสือ เนื้อในระบอบถนอม : ความสืบเนื่องและเสื่อมถอยของเผด็จการทหาร พ.ศ. 2506–2516 ที่อยู่ในมือผู้อ่านเล่มนี้