Powieść historyczna autorstwa Józefa Ignacego Kraszewskiego, stanowiąca pierwszą część cyklu powieściowego Dzieje Polski. Fabuła powieści opiera się na starych legendach i podaniach. Jej akcja rozgrywa się w czasach przedhistorycznych na ziemiach plemienia Polan. Władzę nad nim sprawuje okrutny kneź Chwostek oraz jego żona, Niemka Brunhilda, którzy dążą do władzy absolutnej. Nie odpowiada to kmieciom, którzy wzniecają bunt przeciwko okrutnemu władcy...