Część II jest przetworzoną artystycznie inscenizacją przywoływania duchów zmarłych, część IV opowiada o wizycie Pustelnika na plebanii w noc Zaduszek i dziejach jego nieszczęśliwej miłości. Część ta jest poematem miłosnym oraz romantycznym sporem bohatera ze światem. Bohaterem części III jest uwięziony poeta Konrad, a głównym tematem -konflikt sumienia patrioty polskiego wobec klęski kraju. Utwór zbudowany jest na osnowie procesu wileńskiego filomatów (1823-24). "Dziady" miały wpływ na literaturę polską głównie jako wzorzec biografii bohatera i sposób przedstawiania problematyki narodowej.
