Upiór – wiersz Adama Mickiewicza składający się z dwudziestu czterech strof, poprzedzający cykl dramatów, opatrzonych wspólnym tytułem Dziady

W Dziadach. Część II Adam Mickiewicz sięga do ludowych wierzeń, w których świat realny współistnieje ze światem duchów. Autor opisuje pogańską uroczystość poświęconą duchom zmarłych. W kaplicy przycmentarnej gromadzą się mieszkańcy wsi, by pod przewodnictwem Guślarza wziąć udział w obrzędach. Guślarz wydaje polecenia zgromadzonym i przywołuje duchy, by dowiedzieć się, jakiej pomocy oczekują. Jednak przybyłe na uroczystość dziadów zjawy nie chcą napojów i jedzenia, nie oczekują pomocy, ponieważ nikt ze zgromadzonych w kaplicy nie potrafi im pomóc. Duchy opowiadają historie swojego ziemskiego życia oraz mówią o cierpieniach, których doświadczają po śmierci. Kończąc swoją wizytę w kaplicy, wygłaszają przestrogi, które mają uchronić ludzi przed popełnianiem takich błędów jak te, przez które sami nie mogą osiągnąć szczęścia wiecznego…

Part IV of Adam Mickiewicz's monumental drama Dziady [Forefather's Eve] continues the saga of Gustaw: a young man tragically separated from his love. Although ostensibly a Wertherian apology for romantic love, in an age when financial concerns and social status often determined who marries whom, Part IV is actually a broader, metaphysical discussion of Christian love. Set against the semi-pagan holiday of Forefathers' Eve, when the souls of the dead were conjured by the living in order to consult them and aid them in their lives beyond the veil of mortality, Part IV is both an example of the romantic age's interest in folklore, and a continuation of the holistic universe of Dante Alighieri. From Part IV, Mickiewicz would continue to transform the character of Gustaw, and the sense of his greatest drama. A decade later, Part III (also available in a splendid translation by C.S. Kraszewski), Mickiewicz was to transform Gustaw into Konrad, and re-orient the character's love from one woman to his entire nation. Charles S. Kraszewski's translation of Mickiewicz's Forefathers' Eve is the only complete English version of Parts II, IV and III. Sections of Part III have been set to music by the Lithuanian composer Arturas Bumšteinas in "Different Trains," and the entirety of the translation has been commissioned by the Teatr Polski of Wrocław, Poland, for use as operatic captions during the performance of the Polish original.

Utwór dramatyczny Adama Mickiewicza należący do cyklu dramatów Dziady. Utwór ma charakter nieukończony, nie został także wydany za życia artysty. Powstawał prawdopodobnie na początku 1821 roku. Po raz pierwszy do druku trafił w wydanym w Paryżu w 1860 roku podsumowaniu ważniejszych dzieł Mickiewicza. Zawiera zbiór niepowiązanych ze sobą scen. Pierwsza część Dziadów może być traktowana jako początek lub zakończenie cyklu.

Część II jest przetworzoną artystycznie inscenizacją przywoływania duchów zmarłych, część IV opowiada o wizycie Pustelnika na plebanii w noc Zaduszek i dziejach jego nieszczęśliwej miłości. Część ta jest poematem miłosnym oraz romantycznym sporem bohatera ze światem. Bohaterem części III jest uwięziony poeta Konrad, a głównym tematem -konflikt sumienia patrioty polskiego wobec klęski kraju. Utwór zbudowany jest na osnowie procesu wileńskiego filomatów (1823-24). "Dziady" miały wpływ na literaturę polską głównie jako wzorzec biografii bohatera i sposób przedstawiania problematyki narodowej.

Ustęp jest nawiązaniem do podróży Mickiewicza po Rosji, przedstawia stosunek poety do cara i do narodu rosyjskiego. Składa się z sześciu cząstek komponujących się w całość o charakterze pamfletu politycznego skierowanego przeciwko carowi.

Dziady to cykl czterech dramatów polskiego poety Adama Mickiewicza wydanych w latach 1822–1860. Oprócz pisania Mickiewicz angażował się w działania polityczne, religijne, także był dowódcą wojskowym, tłumaczem i filozofem. W utworze znajdują się liczne wątki autobiograficzne. Wszystkie części łączy ta sama postać tylko pod różnymi imionami Upiór–Gustaw–Konrad. W utworze występują dwie przenikające się płaszczyzny—realna oraz duchowa. W dramacie pokazana jest m.in. przyszłości narodu polskiego i ludzkości (naród polski jako Chrystus), bunt przeciwko Bogu głównego bohatera czy społeczeństwo polskie i rosyjskie.