Alevilik, sadece güncel politik değil, teolojik ve tarihsel bağlamda da, üzerine hâlâ çok tartışılan bir olgu. Alevi-Kızılbaş-Bektaşi tanımları ve aralarındaki ayrımlar dahil olmak üzere, terminolojiden başlayan anlaşmazlıklar veya belirsizlikler var. İslam içi mi, kendine mahsus bir inanç mı olduğu bahsinde hararetlenen yorum farkları, Doğulu-Batılı, Türk-Kürt gibi ayrımlarla çeşitleniyor. Elinizdeki kitap, Suavi Aydın’ın sunuşunda bir etno-dinsel kimlik olarak tanımladığı Aleviliği üç düzlemde ele almaya çalışıyor: Tarih, Kimlik, İnanç ve Ritüel. En geniş bölümü oluşturan “Tarih” bölümü, özellikle Aleviliğin tanımının gelişimi yanında, iç ayrımlarına ışık tutuyor. “Kimlik” bölümündeki yazılar, Alevilerin ve Alevi hareketinin güncel gündem konularına odaklanıyor. “İnanç ve Ritüel” bölümü, çok canlı bir gelenek tablosu sunuyor. Yalçın Çakmak ve İmran Gürtaş’ın hazırladığı derleme, Türkiye’den ve Türkiye dışından, bilinen uzmanların yanı sıra yeni kuşak araştırmacıların özgün verimlerini bir araya getiriyor. Sosyal bilimin bu konuda hâlâ yetersiz bulunsa da önemli bir gelişme kaydeden üretimini, sadece akademisyenlerin değil, güncel tartışmaların gündemine taşıması umulan bir çalışma. Alişan Akpınar, Gürdal Aksoy, Murat Alandağlı, Suavi Aydın, İbrahim Bahadır, Mehmet Bayrak, Yalçın Çakmak, Yavuz Çobanoğlu, Ercan Geçgin, Erdal Gezik, İmran Gürtaş, Ayfer Karakaya, Ahmet Karamustafa, Hans-Lukas Kieser, İlker Kiremit, Robert Langer, Fahri Maden, Ahmet Yaşar Ocak, Dilek Kızıldağ Soileau, Martin Sökefeld, Gülay Tulasoğlu, Erdoğan Yalgın, Ali Yaman, Rıza Yıldırım ve Besim Can Zırh’ın katkılarıyla.
Authors
1948 yılında Orta Aradolu Kürt yerleşim bölgelerinden biri olan Binboğa Dağları eteklerindeki, Kayseri- Sarız’a bağlı Dallıkavak köyünde doğdu. Türkçe ile ilk kez ilkokula başlarken tanıştı. Ortaokul ve Lise eğitimini Kayseri’de tamamladıktan sonra, 1970’te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Türkoloji Bölümünü bitirdi. İlk çalışmaları Türkoloji alanında oldu. 1971 yılından başlayarak çeşitli gazete ve dergilerde, yeni ve çağdaş Türk edebiyatına ilişkin yazıları yayımlandı. İlk kitabı Tevfit Fikret ve Devrim, 1973’te yayımlandı. Daha sonra köy edebiyatı üzerinde yoğunlaştı ve bu konuya ilişkin Köy Enstitülü Yazarlar- Ozanlar adlı inceleme- antoloji çalışmam 1978 yılında, dönemin öğretmen örgütü TÖB-DER tarafından yayımlandı. Çalışmaları yaparken, 1976 yılından başlayarak çeşitli dergilerde Kürdoloji alanında, kendi adıyla ya da takma imzalarla yazılar da yayımlıyordu. 1975-1980 yılları arasında yayın yapan Özgürlük Yolu dergisi, bu alanda yazdığı dergilerden biriydi. 1988-89 yıllarında Ankara’da Özgür Gelecek dergisini çıkardı. 30 davaya konu olan ve ancak 8 sayı çıkabilen derginin kapatılmasından sonra, 1991 yılından itibaren Özge Yayınları adıyla Kürdoloji ağırlıklı kitap yayınına başladı. Bugüne kadar sayıları 30’u aşan bu kitapların büyük bölümü ile Ronahi ve Hevi gazetelerindeki köşe yazılarından dolayı hakkında çok sayıda dava açıldı. Aralık/1979-Ocak/1980 aylarında Demokrat gazetesinde yayımlanan bir yazıdizisi dolayısıyla hakkında üç ayrı dava açılmış; bunlardan ikisinden beraat etmiş, Dersim katliamı üstüne yayımladığı bir Kürtçe ağıt dolayısıyla ise 3 ay hapis cezası almıştı ve bu ceza paraya çevrilmişti.
Türk akademisyen, tarihçi, yazar. Yozgat'ta doğan (1945) Ahmet Yaşar Ocak yüksek tahsilini İstanbul İlahiyat Fakültesinde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünü bitirdi. Aynı fakültede asistan oldu. Doktorasını Strasbourg Üniversitesinde, doçentlik ve profesörlüğünü ise Hacettepe Üniversitesi Tarih bölümünde yaptı. Ocak, Hacettepe üniversitesinde öğretim görevliliği görevini devam ettirmektedir. Ahmet Yaşar Ocak Strasbourg Universitesi Beşerî Bilimler Fakültesi'nde Prof. İrene Melikoff yönetiminde doktora çalışmalarına 1974 yılında başlamış ve 1978'de "La Revolte des Babais: Un Mouvement Socio-religieux en Anatolie au XIIIe Siecle" adlı teziyle doktorasını tamamlamıştır. Ocak, 1983'ten beri Türk Tarih Kurumu ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1997'den beri Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı üyeliği 1993-1997 arası H.Ü. Türkiyat Araştırmaları Merkezi Başkanlığı'nda bulundu. 1998'den bu yana, Brill (Leiden) Yayınevi'nin Halil İnalcık ve Suraiya Faroqhi yönetiminde yayımlamakta olduğu The Ottoman Heritage dizisinin ve 1997'den beri Journal of the History of Sufism dergisinin danışma kurulu üyesidir. Ocak İslam tarihindeki grupları, kişilikleri ve yapıları sosyal tarih perspektifinden incelemekte ve günümüzde fazlasıyla ve tamamen siyasi angajmanlarla değerlendirilen bir takım konulara akademik yaklaşımla yorumlar getirmektedir.
