Pamiętnik wariata; wydany w 1968 r. przez Warszawskie wydawnictwo "Książka i Wiedza"; zawiera, trzy utwory: "Wij", tytułowy "Pamiętnik wariata" - w którym dominuje pierwiastek realistyczny, oraz fantastyczną groteskę "Nos". Dwa ostatnie utwory należą do jednych z najgłośniejszych w twórczości M. Gogola.
