Part of Series
Özne ve İktidar'da bir araya getirilen metinler, Descartes'ten günümüze Batı düşüncesinde neredeyse vazgeçilmez bir yer tutan özne ve bilinç felsefesinin hakimiyetini sarsan yeni bir düşünme biçimini temsil ediyor. 1960'lı yıllardan itibaren özellikle Nietzsche ve Heidegger'in etkisiyle ortaya çıkan bu yeni düşünme biçimi, Foucault'nun "antropolojizm" olarak adlandırdığı ve öncelikle insanı ve insan doğasını felsefi düşünce için çıkış noktası olarak alan, özelde ise öznede ve bilinçte yoğunlaşan geleneği hedef alıyordu. Kendi yapıtlarında doğruda doğruya özne sorunun hedef alan Foucault'nun bu yeni eleştirel bakışta tuttuğu yer çok önemlidir. Öznel deneyimi açıklamak için öznenin ve bilincin değil, o deneyimi kuran söylem ile söylemin karşılıklı ve kaçınılmaz bir ilişki içinde olduğu iktidar sistemlerinin, yani bilgi/iktidarın tarihsel bir analizini yapmak gerektiğini gösteren Foucault bir yandan iktidar ile öznellik arasındaki ayrılmaz ilişkinin altını çizmiş: öte yandan bu ilişkinin kurulmasında insan bilimlerinin oynadığı rolü ortaya çıkararak çok güçlü bir bilim eleştirisi getirmiştir. Foucault'nun bu analizlerde geliştirdiği ve kullandığı iktidar modeli klasikleşmiş siyaset felsefelerinin kullandığı modelden radikal biçimde farklıdır. Yeni bir iktidar anlayışından yola çıkan Foucault, delilikten suça, sağlıktan cinselliğe kadar daha önce üzerinde yeterince durulmamış deneyim biçimlerinin modern bireyin tanımlanmasında ne kadar önemli tekniklerinin belirleyiciliğini göstermiştir. Öte yandan Foucault ısrarla bu belirleyiciliğin özgürlüğünü ve iktidara karşı direnişi dışlamadığını, tersine iktidar ilişkisinin özünde yatan şeyin "özgürlüğün inadı" olduğunu söyler. Foucault'ya göre özgürlüğün kullanımı bir "ahlaki özneleşme", yani kendimizi özne olarak yeniden kurma biçimini almalı ve yeni tahakküm biçimleri üretmeden iktidara karşı direnmeyi mümkün kılmalıdır. Siyaset felsefesi ve insan bilimlerinde bir çığır açan bu görüşlerin incelikle işlendiği makale ve söyleşileri içeriyor Özne ve İktidar.
Author
Michel Foucault was a French philosopher, social theorist and historian of ideas. He held a chair at the Collège de France with the title "History of Systems of Thought," but before he was Professor at University of Tunis, Tunisia, and then Professor at University Paris VIII. He lectured at several different Universities over the world as at the University at Buffalo, the University of California, Berkeley and University of São Paulo, University of Rio de Janeiro, Brazil. Foucault is best known for his critical studies of social institutions, most notably psychiatry, medicine, the human sciences and the prison system, as well as for his work on the history of human sexuality. His writings on power, knowledge, and discourse have been widely influential in academic circles. In the 1960s Foucault was associated with structuralism, a movement from which he distanced himself. Foucault also rejected the poststructuralist and postmodernist labels later attributed to him, preferring to classify his thought as a critical history of modernity rooted in Immanuel Kant. Foucault's project was particularly influenced by Nietzsche, his "genealogy of knowledge" being a direct allusion to Nietzsche's "genealogy of morality". In a late interview he definitively stated: "I am a Nietzschean." Foucault was listed as the most cited scholar in the humanities in 2007 by the ISI Web of Science.
